Хабарлама сәтті жіберілді
Қаріп өлшемі
А-
А+
Сайттың түстері
Aa
Aa
Aa
Сурет
Қазақ
Қор туралы Жобалар БҰЛ ПАЙДАЛЫ Баспасөз орталығы ИГІ ІСТЕР КҮНТІЗБЕСІ Менің Елiм Серіктес болу Құжаттар Жылдық есеп


Әлеуметтік жоба: идеядан іске асыруға дейін

Біз өзіміздің сарапшылар айдарын жалғастырамыз және осы жолы көптеген белсенділерді қызықтыратын тақырыпқа тоқталамыз: табысты әлеуметтік жобаны қалай құру керек?

Әлеуметтік жоба: идеядан іске асыруға дейін

Бүгінгі біздің сарапшымыз - Әсет Қылышбаев. Әсет «Samruk-Kazyna Trust» әлеуметтік жобаларды дамыту қорының бас менеджері, ол қорда 2016 жылдан бастап жұмыс істейді. Әсет «Разные-Равные» және спорт алаңдарын орнату бойынша жобаларды жүзеге асырады.

Әсет Қылышбаев өз мақаласында ең жиі қойылатын сұрақтарға жауап беріп, біздің оқырмандарға қандай жоба әлеуметтік жетістікке жете алатыны және жақсы нәтижеге жету үшін не істеу керек екенін түсіндірді.

Әлеуметтік жоба дегеніміз не?

Алдымен әлеуметтік жоба дегеніміз не екенін және оны жасау кезінде нені ескеру керектігін анықтау керек. Әлеуметтік жоба - күрделі адам қызметі, бірақ көбінесе қоғамның белгілі бір мәселелерін шешуге, оның өзгеруіне және өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған қоғамдық қорлар, қауымдастықтар, қоғамдар тобы. Мәселелер әртүрлі болуы мүмкін: инфрақұрылымды дамытудан бастап, мүгедектерге қолдау көрсетуге дейін. Дегенмен, әлеуметтік жобаны құрудың басты мақсаты - қоғамның дамуы.

Біздің Қорға күнделікті көптеген өтінімдер мен жобалар келеді, бірақ мен бір құбылысқа тап болдым - көптеген өтінім берушілер өздерінің жобаларына толығымен кіріспейді. Кейбірі құрылымдар арқылы жұмыс істемейді, кейбірі түпкілікті нәтижені анықтай алмайды, ал кейбіреулерінің жай ғана іске асыру жоспары жоқ. 

Жобаны бастаған кезде бірден бірнеше факторларды қарастырған жөн:

- нақты мәселені шешуге бағытталыңыз - қандай мәселені шешу керек екенін және осы мақсатты жасауға неге дайын екеніңізді нақты түсіну қажет.

- соңғы бенефициардың болуы – сіз өз аудиторияңызды анықтаңыз: оны кім үшін жасап жатырсыз.

- серіктестердің болуы - жобаны құру әріптестерді - әлеуметтік, коммерциялық, мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарды тартуды қамтиды. Кейбіреулер сізге басшылық ете алады, тәжірибе алмасады, ал басқалары - демеушілік көмек, ал келесілері - мысалы, заңнама мәселелері бойынша, алаңмен қамтамасыз ету бойынша және басқа да жолдармен көмектеседі.

- өлшенетін түпкі нәтиже - нақты нәтижелерге жетуіңіз керек - қандай пайда әкелетінін, мысалы, сіздің жобаңыздан қанша адам нақты көмек ала алатынын түсіну үшін қажет.

- жаңашылдық - сіз біреуден кейін қайталасаңыз, мәселеге назар аударта алуыңыз екіталай. Мәселеге өзіңіздің бірегей шешіміңізді келтіргеніңіз дұрыс болады, басқа әлеуметтік белсенділердегіден өзге, жобаны жүзеге асыруға бағытталған әртүрлі тәсілдер қолданыңыз.

- мультипликативтік - жобаны кеңейту мүмкіндігін қарастыру - мүмкін, сіздің тәжірибеңіз біреу үшін пайдалы болады және болашақта ол өз бастамаларына қолдана алады.

Әлеуметтік жобамен кім айналыса алады?

Әлеуметтік жобаны қоғамның мәселелеріне және оны одан әрі дамытуға бей-жай қарамайтын кез келген адам жасай алады. Мұнда сізге тіпті арнайы білім алудың қажеті жоқ - ең бастысы, сіз не істеп жатқаныңызды түсінуіңіз керек, соңында кім үшін және неге келгіңіз келетінін білуіңіз керек.

Тәжірибеде көрсеткендей, бір адамға жобаны жүзеге асыру қиын, сондықтан пікірлестерді, серіктестерді, тәлімгерлерді жұмылдырыңыз. Өйткені, жоба статистикалық сурет емес - бұл бір мезгілде бірнеше тапсырманы шешуді қажет ететін процесс.

Өз жұмысыңызда қазақстандық нарық жағдайына бейімделе отырып, ең жақсы тәжірибені қолдануыңыз қажет. Болашақта идеяңызды біздің елімізде де, жаһандық қоғамдастықта да әлеуметтік саладағы бенчмаркқа айналатындай етіп іске асырыңыз.

Өз әлеуметтік жобаңызды жасау үшін не істеу керек?

Жоғарыда атап өткенімдей, алдымен сізге қажет нәрсені - қандай мәселені шешуді және қандай ресурстарға ие болғыңыз келетінін анықтап алыңыз. Егер сіз осы сұрақтарға жауап бере алсаңыз және ынта-жігеріңіз толық болса, әрі қарай әрекет етіңіз.

Бірден айта кетейін, жобаны жасау - аспаздық емес, дәмді шедеврге әкелетін нақты рецепттер жоқ. Алайда, белгілі бір ұсыныстарды қолдансаңыз, сіз өз идеяңызды іске асыра аласыз.

Өз жұмысыңызда келесі формуланы қолдануға болады: зерттеу - мәселе - мақсат - тапсырма - әдістер - қадамдар – бюджет - бағалау.

Әлеуметтік жоба үшін сіз өз бұрышыңызды анықтауыңыз керек, содан кейін адам немесе ұйым зерттеуді жүргізе бастайды, ақпаратты жинайды, осы мәселені қалай шешуге және жағдайды жақсартуға қатысты сараптамалық пікірлерді жинақтайды. Мәселе зерттеу жүргізу арқылы анықталуы мүмкін объективті деректермен негізделуі керек. Сандар мен фактілер сізге қай бағытта қозғалуға болатындығын, және сіздің жобаңызды болашақта жабылуға алып келетін нақты кемшіліктері бар мәселені қалай дұрыс шешуге болатынын білуге ​​мүмкіндік береді. Зерттеу барысында мәселені толық және жан-жақты түсіну үшін аймақтың, ел мен әлемдік  деңгейдегі жобаның өзектілігін бағалаңыз.

Мәселеден мақсат туындайды. Яғни, жобаны іске асыра отырып, сол сәтте сізде не бар екендігін және сіз неге қол жеткізетініңізді түсінуіңіз керек.

Осыдан кейін, мақсатқа жету үшін қандай міндеттерді шешу керек екенін анықтаңыз. Бұл түпкілікті нәтижеге жетудің бірқилы кезеңдері.

Мәселелерді шешуге белгілі бір құралдарды - әдістерді пайдалану көмектеседі. Бұл, ең алдымен, жобаның ең ауқымды және егжей-тегжейлі бөлімдерінің бірі. Жобаның қалай жүзеге асырылатындығын, стратегиясын, жобаны іске асыру механизмін сипаттау қажет. Мақсатқа қалай жетуге болады, тапсырмалар қалай орындалады, оларды кім жүзеге асырады, қандай ресурстар пайдаланылады деген сияқты сұрақтарға жауап беру маңызды.

Қадамдар. Әлеуметтік жобаны жүзеге асыру және мақсатқа жету үшін, сізге процесті қадамдарға бөліп тастаған жөн. Бірден бәрін жасауға тырысудың қажеті жоқ. Хаотикалық орындау сізге тиімді жұмыс істеуге кедергі келтіреді де, нәтижесінде ештеңеге қол жеткізе алмайсыз. Сондықтан, өз әрекеттеріңізді реттеңіз, олардың құрылымын анықтаңыз. Жұмысқа ыңғайлы болу үшін нақты күндер, орындаушылар, құралдар көрсетілген әрекеттер жоспарын жасаңыз.

Әрине, кез-келген жобаны жүзеге асыру үшін бюджет қажет. Сондықтан әдістер мен қадамдарды сипаттағаннан кейін, сізге жобаңыздың әр кезеңі қаншалықты қымбатқа түсетінін дәл есептеу маңызды. Бюджетті жасап, сипаттағаннан кейін, берілген соманың неге жұмсалатындығын түсіндіріңіз.

Ал, соңғы нүкте – бағалау шкаласы. Бағалау - бұл сапаға қол жеткізу тәсілі. Ол соңғы нәтижені бағалау үшін қажет. Әйтпесе, жобаның тиімділігін - ол пайда әкелді ме, қандай қателер жасалды және болашақта оларды қалай болдырмау керектігін бағалау мүмкін емес.

Мен сәтті жобаның үлгісі ретінде «Разные-Равные: Қазақстандағы инклюзивті қоғамды құру» жобасын келтірер едім. Бұл жобаны 2014 жылдан бастап «Дара» жеке қоры «Samruk-Kazyna Trust» Қорымен бірлесе жүзеге асырады.

Жоба ерекше қажеттіліктері бар балалар үшін инклюзивті білім беру үшін психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттерін (ППТК) және Ресурстық орталықтарды (РО) ашуды, сондай-ақ, оппозициялық бұзылыстары бар балалармен жұмыс істейтін мамандарды оқытуды жетілдіруді қарастырады.

4 жыл бойы біздің қордың қолдауымен Қазақстан бойынша 9 ППТК және 6 РО ашылды. Жоба ерекше қажеттіліктері бар 4 мыңнан астам балаларды және олардың отбасыларын қамтыды.

Бұл жобаның үйлесімділігі мен тұрақтылығы, тұтастай алғанда, Қазақстанда ППТК және РО желілерін дамытуда белгілі бір деңгейде сапаның анықталуына негізделеді, бұны жергілікті билік органдары осындай орталықтарды өңірлерде ашқан кезде ұстанатын болады. Жоба шеңберінде барлық ашылған ППТК және РО арнайы қажеттіліктері бар балалардың қажеттіліктеріне толығымен бейімделген, керекті заманауи жабдықтармен және материалдармен жабдықталған, мамандар арнайы қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істеу бойынша білім алған.

Бұл мекемелер ашылған сәттен бастап, өздігінен өмір сүріп жатыр және жергілікті басқару бюджеттері есебінен қаржыландырылып жатыр.

Жобаны іске асырудың мультипликативті әсерін атап өту қажет, өйткені мемлекет пен бизнестің есебінен осы модель арқылы Қазақстан бойынша қосымша 15-тен астам ППТК және РО ашылды.

 «Samruk-Kazyna Trust» әлеуметтік жобаларды дамыту қорының серіктесі болғым келеді. Маған не қарастыру керек?

Жоғарыда айтылған барлық факторларға қоса, келесі аспектілерге назар аудару керек.

- Әлеуметтік жоба жүйелі болуы керек. Бір жолғы әрекеттер –қоғам да, мақсатты аудитория да, соңғы алушы да байқамайтын теңізге қосылған тамшыдай. Басқаша айтқанда, нәтижеге қол жеткізе алмайсыз.

- Қаржыландыру аяқталғаннан кейін сіздің қызметіңізді жалғастыру мүмкіндігін қарастырыңыз, жобаның нәтижесінде мақсатты топтың экономикалық белсенділігін арттыру бойынша жұмыс істеңіз, мысалы, сіз краудфандинг арқылы қосымша донорларды тарта аласыз.

- Инновациялық тәсілдерді қолдана отырып, әлеуметтік жобалар шеңберінде іс-шараларды іске асыру үшін ең жақсы жаһандық және жергілікті тәжірибені қолданыңыз.

- Жобаның барысында сандық және сапалық тұрғыдан күтілетін нәтижелерді анықтаңыз. Бұл мақсаттың нәтижелерін, жобаның міндеттерін, өлшенетіндігін, шынайылығын, орындалушылығын сәйкестендіру.

- Осы сияқты қызметті жүзеге асыруға тырыстыңыз ба, ол қаншалықты сәтті болғанын сипаттаңыз.

 Жобаның ұйым қызметіне, оның миссиясына және мақсаттарына қалай қатысы бар екенін міндетті түрде көрсетіңіз.

- Бенефициар санатын - жобаны іске асыруға бағытталған және мақсатты іске асыру нәтижесінде өмірінің қандай да бір дәрежеде жақсаратын мақсатты тобын сипаттаңыз. Ұйым олардың мәселелерін білетіндігін және осы мақсатты аудиториямен жұмыс істейтін мамандардың қолжетімділігін көрсетуі керек.

- Жағдайға әсер ететін, сандық немесе сапалық өлшемдер бола алмайтын мақсаттарды қосуға болмайды.

- Ақыр соңында, өтінім жіберіңіз. Бұл өте оңай, барлық қажетті ақпарат http://www.sk-trust.kz/ru/partner сайтында орналасқан.


Жоба жаңалықтары

comments powered by HyperComments